Kemalizm Nedir?
Kemalizm gelmiş geçmiş bir çok ideolojinin özelliğini taşıyan, ancak bu aldığı özelliklerin sonucunda çelişkisiz ve akılcı bir yol çizebilen, evrenselleştirilmesi gereken, pragmatik ve halkçı bir ideolojidir.
Bazı aşırı milliyetçiler, sahte solcular, Kürtçüler, komünist takım ve sosyalistler Kemalizm’in ideoloji olduğunu kabul etmemektedir. Bir kesim Kemalizm’in Kemalist Devrim’den ibaret olduğu düşüncesine sahiptir ve Kemalist Devrim’in yanındadır. Bir diğer kesim ise Kemalizm’in dogmalardan ibaret totaliter bir doktrin olduğunu iddia eder.
Öncelikle ideoloji kavramını açmalıyız. İdeoloji bir bilinç biçimidir. Düşünce sistemiyle topluma yol gösterir.
İdeolojiyi oluşturan yol gösterici ilkeler, fikirler ve felsefik öğeler toplumun talep ve gereksinimlerine göre genellikle liderler ve ideologlarla şekillenir. İdeolojiler düşünce kalıpları değil düşünce sistemleridir. En sağlam ideolojik sistemler pratikte şekillenenlerdir. Çünkü teoride şekillenen ideolojiler gerçekçi olmayabilir, sonuçları kestirilemeyebilir ve başka sorunlar doğurabilir. Bu nedenle pratikte şekillenen ideolojiler daha gerçekçi ve çelişkisizdir. Kemalizm’in deneyci(ampirik) özelliği pratikte şekillenmenin felsefik dayanağını oluşturur.
Kemalizm bu deneyci özelliği ve oluşma koşulları nedeniyle yapısal açıdan aslında en sağlam ve uyumlu ideolojidir. Felsefi dayanaklarını, toplumsal yönlendirmelerini, toplum hareketlerini deneyci ve halkçı özelliği sayesinde halktan almıştır.
Kemalizm pratikte şekillenmiş bir ideolojidir. Teorisi sonradan, bir dizi deneyci evreden geçtikten sonra oluşturulmuştur. Diğer tüm ideolojilerde teori belirgindir, esnek değildir ve henüz pratiğe geçirilmeden tüm teori ortaya çıkarılır. Bu çelişkileri, yanlışlıkları ve sapmaları doğurur. Bu Kemalizm’i diğer tüm ideolojilerden ayıran en belirgin özelliktir.
Kemalizm bir ideolojidir. İdeoloji olmadığını iddia edenler ideolojiyi doğru olarak ele almalı, Kemalizm’in ortaya çıkış özelliklerini incelemeli ve ona göre karar vermelidir.
Kemalizm’in temel felsefi dayanakları plüralizm, deneycilik(ampirizm), bilimsellik(pozitivizm) ve faydacılıktır(pragmatizmdir).
Kemalist Devrim pratiği Kemalizm’in ideolojik tarihinin başlangıç noktasıdır. Devrimdeki uygulamalar Kemalizm’in düşünce sistemine somut örnekler vermiştir. Bu örnekler Kemalist ideolojide deneyciliğe dayanılarak teorileştirilmiş ve sistemleştirilmiştir.
Neden Kemalizm?
Kemalizm tüm ideolojilerin üstünde bir yere sahiptir. Diğer ideolojilere kıyasla çok büyük yapısal farklılıkları vardır.
Öncelikle Kemalizm totaliter değildir. Diğer tüm temel ideolojiler, özellikle Komünizm ve Sosyalizm, halktan ve emekten yana olduklarını söylemektedir ancak totalitarizmin en üst düzeylerindedirler. Tek lider eksenli siyaset, tek veya bir birine ters düşmeyen az sayıda parti, silah tekeli ve medya tekeli totalitarizmin en temel özelliklerindendir. Topluma korku salınarak kitlelerin kontrol altına alınması da unutulmamalıdır.
Totalitarizmin doğal sonuçlarından biri çoğulculuğun(plüralizm) ortadan kalkmasıdır. Çünkü totaliter rejimlerde iktidar kendine zarar verebilecek ve otoritesini sarsabilecek zıt görüşlere yönetimde söz hakkı vermez. Çoğulculuk yok olur, tek düşünce, tek lider, tek parti düşüncesiyle hareket edilir. Ancak Kemalizm’de ülkenin zararına olmadığı sürece her fikre ve herhangi bir düşündeki partiye yer vardır.
Kemalizm devrim anlayışını baştan aşağı değiştirmiştir. Kemalist devrim anlayışından önce devrim kavramı başlangıç ve bitişten ibaretti. Bir toplum çağı yakalamak için bir liderle devrimi gerçekleştirir ve çağı yakalamaya çalışır, bazen yakalar, bazen yakalayamaz, bazen de o çağı ileriye taşır. Ancak Kemalist devrim anlayışı farklıdır. Bu anlayışta devrim süreklidir. Sürekli bir devinim vardır. Bu devinimi toplumsal bilinç, yani halk kütleleri gerçekleştirir. Kemalist ideoloji, tabii ki bazı sınırlar içerisinde kalmak şartıyla, devrimle, dolaylı olarak halkın iradesi ve talepleri doğrultusunda değişir ve gelişir.
Sürekli devrim hem çağdan geri kalmayı hemde toplumun talep ve isteklerine yetersiz kalmayı engeller. Ortaya tamamen toplumun iradesiyle ve çağın dinamiğiyle oluşmuş bir düşünce sistemi çıkar.
Diğer ideolojiler baskıcı ve yayılmacı politika izlerler. Kendi düşünce ve yönetim sistemlerini diğer ülkelere yayıp onları kontrol altına almak isterler. Ancak Kemalizm böyle değildir. Kemalizm’in temelinde özgürlük ve barış yatar. Ne yerli/yabancı bireylere ne de yerli/yabancı toplumlara karşı baskıcı ve saldırgan bir tutum alınmaz.
Kemalizm’in deneyci(ampirist) özelliği nedeniyle hiçbir iç çelişkisi yoktur. Zaten iç çelişki oluşturacak kadar katı doktrinlerede sahip değildir. Ancak diğer ideolojileri ele aldığımızda teori açısından çok zengin göründüklerini ancak gerçekçi düşündüğümüzde, benzetimlediğimizde(simüle ettiğimizde) o teorik dayanakların uygulamada birbiriyle çok büyük çelişkilere düştüğünü görmekteyiz.
Kemalizm’in en çok fark yaratan özelliklerinden biri ise özgür bireyler yetiştirmesidir. Diğer ideolojiler toplumun farklı düşüncelere sahip olup kendi iktidarlarını tehdit etmemeleri için çocuk yaştan, eğitim alanından kendi düşüncelerini empoze etmeye başlarlar. Totaliter ideolojilerin yönetimindeki toplumlar tek tip düşünceye mahkum edilmeye çalışır. Bu mahkumiyetin dereceleri değişkenlik gösterebilir ancak tek bir amacı vardır; devleti güçlü ve otoriter kılmak.
Oysa Kemalizm özgür birey yetiştirme amacındadır. Ne kadar çok özgür düşünce o kadar çok akılcılık, deneycilik ve çağdaşlık demektir. Kemalizm zaten toplumun yönlendirdiği bir ideolojidir. İyi yönlendirilmesi için tamamen özgür, bilimsel ve akılcı bireylere emanet edilmesi gerekmektedir. Atatürk; “Bütün ümidim gençliktedir.” Sözüyle bu yöne vurgu yapmıştır.
Kemalizm bir çağdaşlaşma ideolojisidir. Çağdaşlaşma insanoğlu varolduğu sürece bitmeyeceği için Kemalist Devrim süreci de hiç sona ermez. Kemalist Devrim süreklidir ve halka en iyi nasıl hizmet edebilir ve yüceltebilirse ona göre şekillenir(faydacılık).
Kemalizm tamamen toplum için varolmuş ve varolacak; toplumun taleplerine amımda cevap veren; özgür, bilimsel ve akılcı bir toplumla çağdaşlığı hedefleyen; deneyci, akılcı, çoğulcu ve faydacı bir ideolojidir.
Yamaç KONA
Kayıtlar
